Επιστολή 25 ΜΚΟ στον Αλ. Τσίπρα: «Βάλτε τέλος στην "πολιτική περιορισμού" των αιτούντων άσυλο στα νησιά»

by caritas-hellas Νοέμβριος 09, 2017 13:15
Να βάλει ένα τέλος στη λεγόμενη «πολιτική περιορισμού» των αιτούντων άσυλο στα νησιά του Αιγαίου, καλούν τον πρωθυπουργό Αλέξη Τσίπρα, σε ανοικτή επιστολή τους, 25 οργανώσεις για τα ανθρώπινα δικαιώματα και μη κυβερνητικές ανθρωπιστικές οργανώσεις, μεταξύ των οποίων και η Κάριτας Ελλάς.
 
Χιλιάδες άνθρωποι, μεταξύ αυτών και πολύ μικρά παιδιά, γυναίκες μόνες ή εγκυμονούσες, καθώς και άτομα με σωματικές αναπηρίες, είναι εγκλωβισμένοι σε άθλιες συνθήκες με τον χειμώνα προ των πυλών. Ο εξαναγκασμός των αιτούντων άσυλο να διαβιώνουν σε συνθήκες που παραβιάζουν τα δικαιώματά τους και είναι επιζήμιες για την ευημερία, την υγεία και την αξιοπρέπειά τους, δεν μπορεί να δικαιολογηθεί από την εφαρμογή της συμφωνίας μεταξύ ΕΕ και Τουρκίας, τονίζουν στην επιστολή τους οι 25 οργανώσεις.
 
Η επιστολή στα ελληνικά και τα αγγλικά έχει ως εξής:
 
Αξιότιμε Κύριε Πρωθυπουργέ,
 
Οι υπογεγραμμένες οργανώσεις για τα ανθρώπινα δικαιώματα και μη κυβερνητικές ανθρωπιστικές οργανώσεις, σας γράφουμε για να εκφράσουμε τη βαθιά μας ανησυχία σχετικά με τις επιδεινούμενες συνθήκες για χιλιάδες γυναίκες, άντρες και παιδιά που αιτούνται άσυλο και είναι εγκλωβισμένοι στα νησιά του Αιγαίου με τον χειμώνα προ των πυλών.
 
Σας καλούμε να βάλετε ένα τέλος στη συνεχιζόμενη «πολιτική περιορισμού», που εγκλωβίζει όσους αιτούντες άσυλο κατέφθασαν μετά από την έναρξη ισχύος της Δήλωσης ΕΕ-Τουρκίας της 18ης Μαρτίου 2016, και να μεταφέρετε τους αιτούντες άσυλο στην ηπειρωτική χώρα και να καλύψετε τις ανάγκες τους για προστασία, παρέχοντάς τους, μεταξύ άλλων, κατάλληλη και αξιοπρεπή προστασία, στέγαση και πρόσβαση σε υπηρεσίες.
 
Αναγνωρίζουμε τις προσπάθειες της Ελληνικής Κυβέρνησης και την αλληλεγγύη του ελληνικού λαού απέναντι στους αιτούντες άσυλο και στους μετανάστες τα τελευταία χρόνια. Πολλές από τις οργανώσεις μας έχουν επανειλημμένα καλέσει την Ευρωπαϊκή Ένωση και τα κράτη μέλη της να επιδείξουν γνήσια συλλογική δράση και να κατανείμουν δίκαια την ευθύνη απέναντι στους αιτούντες άσυλο και τους μετανάστες που καταφθάνουν στην Ελλάδα από το 2015 κατά τρόπο που να είναι ανθρώπινος και να σέβεται τα ανθρώπινα δικαιώματά τους. Ωστόσο, η απογοητευτική έλλειψη ουσιαστικής αλληλεγγύης και δέσμευσης για την κατανομή ευθυνών από πλευράς πολλών κρατών μελών της ΕΕ δεν αποτελεί δικαιολογία για την ισχύουσα κατάσταση των αιτούντων άσυλο στα ελληνικά νησιά.
 
Από την ημερομηνία θέσεως σε ισχύ της Δήλωσης ΕΕ-Τουρκίας, τα νησιά της Λέσβου, της Χίου, της Σάμου, της Κω και της Λέρου έχουν μετατραπεί σε χώρους εγκλεισμού επ’ αόριστον για τους αιτούντες άσυλο. Χιλιάδες γυναίκες, άντρες και παιδιά έχουν εγκλωβιστεί σε αυτά τα νησιά υπό άθλιες συνθήκες και πολλοί από αυτούς στερούνται πρόσβασης σε κατάλληλες και έγκαιρες διαδικασίες ασύλου και προστασίας. Όσοι κατέφθασαν στα νησιά τις πρώτες ημέρες εφαρμογής της Δήλωσης ΕΕ-Τουρκίας έχουν μείνει εγκλωβισμένοι εκεί για 19 ολόκληρους μήνες.
 
Οι πρόσφατα αυξανόμενες αφίξεις, οι οποίες είναι ακόμα αρκετά μειωμένες συγκριτικά και αναμένεται να είναι διαχειρίσιμες από πλευράς της Ελλάδας και της ΕΕ ευρύτερα, αφορούν έναν σημαντικό αριθμό γυναικών και παιδιών και έχουν ασκήσει περαιτέρω πίεση στα ήδη υπερπλήρη hotspot. Σύμφωνα με πρόσφατα κυβερνητικά στοιχεία, η κατάσταση είναι ιδιαίτερα κρίσιμη στα hotspot της Σάμου και της Λέσβου, όπου συνολικά 8.300 και πλέον άνθρωποι ζουν σε εγκαταστάσεις χωρητικότητας μόλις 3.000 ατόμων. Χαιρετίζουμε την πρόσφατη ανακοίνωση ότι 2.000 αιτούντες άσυλο θα μετακινηθούν από τη Σάμο και τη Λέσβο στην ηπειρωτική χώρα τις προσεχείς εβδομάδες ως ένα έκτακτο μέτρο αποσυμφόρησης και ελπίζουμε να δούμε την υλοποίηση αυτής της δέσμευσης το συντομότερο δυνατό· ωστόσο, αυτό δεν είναι αρκετό ώστε να αντιμετωπιστεί ο τρέχων συνωστισμός στις εγκαταστάσεις και δεν επιλύει με βιώσιμο τρόπο τα συστημικά ζητήματα που έχουν προκαλέσει αυτή την κατάσταση έκτακτης ανάγκης. Μόνο η άρση του γεωγραφικού περιορισμού που έχει επιβληθεί στους αιτούντες άσυλο στα νησιά μπορεί να οδηγήσει σε μία βιώσιμη λύση.
 
Αν και η συνεχιζόμενη μετάβαση στην πλήρως κρατική διαχείριση της παροχής υπηρεσιών στα νησιά άρχισε τον Αύγουστο, μένει να καταρτιστεί ένα σχέδιο εναρμονισμένης, ολιστικής αντιμετώπισης· οι συνθήκες υποδοχής επιδεινώνονται διαρκώς και τα κενά στις βασικές υπηρεσίες, ειδικά ιατρικής φύσης, είναι όλο και μεγαλύτερα.
 
Στη Λέσβο, 5.400 και πλέον άνθρωποι ζουν σε υπερπλήρη αντίσκηνα και κοντέινερ, με περιορισμένη πρόσβαση σε κατάλληλη στέγη, τροφή, νερό, εγκαταστάσεις υγιεινής, υγειονομική περίθαλψη ή προστασία. Δεκάδες άνθρωποι, μεταξύ αυτών και πολύ μικρά παιδιά, συνωστίζονται μέσα σε αντίσκηνα με μόνο ένα καραβόπανο να χωρίζει τη μία οικογένεια από την άλλη. Οι συνθήκες διαβίωσης είναι ιδιαίτερα σκληρές για τις εγκυμονούσες γυναίκες θέτοντας τις ίδιες και την υγεία των μωρών τους σε κίνδυνο. Αντίσκηνα καλοκαιρινής κατασκήνωσης, που είναι σχεδιασμένα για να φιλοξενούν όχι περισσότερα από δύο άτομα, τώρα στεγάζουν ακόμα και επταμελείς οικογένειες. Η πρόσβαση σε νερό, εγκαταστάσεις υγιεινής και τροφή είναι ιδιαίτερα δύσκολη για τη μεγάλη μερίδα ατόμων με σωματικές αναπηρίες — για παράδειγμα, τα άτομα που χρησιμοποιούν αναπηρικά αμαξίδια απλά δεν μπορούν να έχουν πρόσβαση σε αυτές τις βασικές υπηρεσίες. Οι ασυνόδευτες γυναίκες στα hotspot καταγγέλλουν παρενόχληση από άντρες. Και κάποιοι από τους αιτούντες άσυλο έχουν πραγματοποιήσει την προβλεπόμενη συνέντευξη χωρίς την απαιτούμενη εκτίμηση ευαλωτότητας που είναι καθοριστικής σημασίας τόσο για την παρεχόμενη πορεία χορήγησης ασύλου όσο και για την παροχή  κατάλληλης φροντίδας ώστε να αποφευχθεί η περαιτέρω επιδείνωση της υγείας τους. Οι συνθήκες αυτές μακροπρόθεσμα έχουν ολέθριες συνέπειες στην ευημερία των ανθρώπων που έχουν εγκλωβιστεί εκεί.
 
Μια σειρά μη κυβερνητικών ανθρωπιστικών οργανώσεων και οργανώσεων ανθρωπίνων δικαιωμάτων, συμπεριλαμβανομένων των Médecins Sans Frontières (Γιατροί Χωρίς Σύνορα) και Human Rights Watch, έχουν καταγράψει τις συνέπειες αυτών των συνθηκών στην ψυχική υγεία των αιτούντων άσυλο και των μεταναστών – μεταξύ άλλων, περιστατικά αυτοτραυματισμού, απόπειρες αυτοκτονίας, άγχος, επιθετικότητα και κατάθλιψη. Οι επαγγελματίες υγείας που έχουν έρθει σε επαφή με τους αιτούντες άσυλο επισημαίνουν ότι σε πολλές περιπτώσεις η ψυχολογική δυσφορία που βιώνουν έχει επηρεαστεί ή/και επιδεινωθεί από την πολιτική «περιορισμού» τους στα νησιά, γεγονός που επιπλέον παρεμποδίζει την πρόσβασή τους στην απαιτούμενη υποστήριξη και φροντίδα ψυχικής υγείας.
 
Αξιωματούχοι της ΕΕ και της Ελλάδας έχουν επικαλεστεί την εφαρμογή της Δήλωσης ΕΕ-Τουρκίας ως δικαιολογία για την πολιτική περιορισμού. Ωστόσο, ο εξαναγκασμός των αιτούντων άσυλο να παραμένουν υπό συνθήκες που παραβιάζουν τα δικαιώματά τους και είναι επιζήμιες για την ευημερία, την υγεία και την αξιοπρέπειά τους είναι αδικαιολόγητος. Με τον τρίτο χειμώνα προ των πυλών από τότε που άρχισαν οι μεγάλης κλίμακας αφίξεις στα νησιά και τον δεύτερο χειμώνα από την έναρξη εφαρμογής της Δήλωσης ΕΕ-Τουρκίας, είναι προφανές ότι οι ελληνικές αρχές αδυνατούν να ανταποκριθούν στις βασικές απαιτήσεις και να προστατέψουν τα δικαιώματα των αιτούντων άσυλο όσο αυτοί παραμένουν στα νησιά.
 
Η Ελλάδα έχει την ευθύνη να προστατέψει τα ανθρώπινα δικαιώματα των γυναικών, των αντρών και των παιδιών που καταφθάνουν στα νησιά. Αυτό μπορεί να επιτευχθεί μόνο βάζοντας ένα τέλος στην ισχύουσα πολιτική περιορισμού και μεταφέροντας τους αιτούντες άσυλο στην ηπειρωτική χώρα ώστε να μπορούν να τους παρασχεθούν κατάλληλα καταλύματα, υπηρεσίες για την κάλυψη των αναγκών τους και πρόσβαση σε δίκαιες και αποτελεσματικές διαδικασίες χορήγησης ασύλου.
 
Σας ευχαριστούμε για την προσοχή σας και παραμένουμε στη διάθεσή σας για οποιαδήποτε περαιτέρω συζήτηση μαζί σας ή με έναν κυβερνητικό αξιωματούχο αρμόδιο για αυτό το σημαντικό ζήτημα.
 
Με τιμή,
 
ActionAid
 
Advocates Abroad
 
Aitima (ΑΙΤΗΜΑ)
 
Amnesty International (Διεθνής Αμνηστία)
 
Care
 
Caritas Hellas (Κάριτας Ελλάς)
 
Danish Refugee Council
 
International Federation for Human Rights (FIDH)
 
Greek Council for Refugees (Το Ελληνικό Συμβούλιο για τους Πρόσφυγες προσυπογράφει το κείμενο στο πλαίσιο των ενεργειών και των σκοπών του)
 
Greek Forum of Refugees (Ελληνικό Φόρουμ Προσφύγων)
 
Greek Helsinki Monitor (Ελληνικό Παρατηρητήριο των Συμφωνιών του Ελσίνκι)
 
Hellenic League for Human Rights (Ελληνική Ένωση για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου)
 
Human Rights Watch
 
International Rescue Committee
 
Jesuit Refugee Council
 
Lesbos Legal Center
 
Norwegian Refugee Council
 
Oxfam
 
Praksis
 
Solidarity Now (Αλληλεγγύη)
 
 
Dear Prime Minister Tsipras, 
 
We, undersigned human rights and humanitarian non-governmental organisations, are writing to express our deep concern at the deteriorating conditions for thousands of women, men and children, seeking asylum and trapped on the Aegean islands as winter sets in. 
 
We urge you to put an end to the ongoing “containment policy” of trapping asylum seekers on the islands if they arrived after the entry into force of the EU-Turkey Statement of March 18, 2016, and to immediately transfer asylum seekers to the mainland and meet their protection needs, including by providing them with adequate and dignified protection, accommodation and access to services.
 
We acknowledge the efforts of the Greek Government and the solidarity of the Greek people towards asylum seekers and migrants in the past years. Many of our organisations have repeatedly called on the European Union and its member states to demonstrate genuine collective action and share fairly the responsibility towards asylum seekers and migrants arriving in Greece since 2015 in a way that is humane and respects their human rights. However, the disappointing lack of real solidarity and commitment to responsibility sharing by many EU member states is no justification for the current state of asylum seekers on the Greek islands. 
 
Since the EU-Turkey Statement came into effect, the Greek islands of Lesbos, Chios, Samos, Kos and Leros have been transformed into places of indefinite confinement for asylum seekers. Thousands of women, men and children have been trapped on these islands in abysmal conditions and many lack access to adequate and timely asylum procedures and protection. Some who arrived on the islands in the early days of the EU-Turkey Statement have remained stuck there for 19 months.
 
The recent increase in arrivals, which are still comparatively quite low and should be manageable for Greece and the EU more broadly, include a considerable number of women and children, and have put further pressure on the already overcrowded hotspots. According to recent government data, the situation is particularly critical in the hotspots on Samos and Lesbos, where a total of more than 8,300 people are living in facilities intended for just 3,000. We welcome the recent announcement that 2,000 asylum seekers will be moved from Samos and Lesbos to the mainland in the coming weeks as an emergency decongestion measure, and hope to see this commitment fulfilled as soon as possible; however, this is not sufficient to alleviate the current overcrowding of the facilities and does not sustainably address the systemic issues that have created this emergency situation. Only uplifting the geographical limitation imposed on the asylum seekers on the islands can provide a sustainable solution.  
 
While the ongoing transition to full State management of the provision of services on the islands began in August, a harmonised, holistic response plan has yet to be released, reception conditions are deteriorating, and gaps in basic services, especially medical, are increasing.
 
On Lesbos, more than 5,400 people live in overcrowded tents and containers, with little access to proper shelter, food, water, sanitation, health care, or protection. Dozens of people, including very young children, are crammed into tents with only a canvas cloth separating one family from another. The living conditions are particularly harsh for pregnant women to endure, and place themselves and their babies’ health at risk. Summer camping tents, designed to accommodate not more than two people, are now holding families of up to seven. Accessing water, sanitation and food is particularly difficult for the many people with physical disabilities—for example, people using wheelchairs simply cannot reach these basic services. Single women in the hotspots report harassment by some of the men. And some asylum seekers have gone through their asylum interview without having had the requisite vulnerability assessment critical for determining both the asylum pathway available to them and the care they may require to prevent further deterioration of their health. These conditions have a devastating impact on the long-term well-being of people trapped there. 
 
A number of human rights and humanitarian non-governmental organisations, including Médecins Sans Frontières (Doctors Without Borders) and Human Rights Watch, have documented the impact of these conditions on the mental health of asylum seekers and migrants – including incidents of self-injury, suicide attempts, anxiety, aggression, and depression. Professionals who have interacted with the asylum seekers note that in many cases, the psychological distress they experience has been factored and/or exacerbated by the policy of “containing” them on islands, which also impedes their access to adequate support and mental health care. 
 
Implementation of the EU-Turkey Statement has been cited by EU and Greek officials as a justification for the containment policy. But forcing asylum seekers to remain in conditions that violate their rights and are harmful to their wellbeing, health and dignity cannot be justified. As we approach the third winter since large-scale arrivals on the islands began, and the second winter since the entry into force of the EU-Turkey Statement, it is evident that the Greek authorities cannot meet the basic needs and protect the rights of asylum seekers while they remain on the islands.
Greece has a responsibility to protect the human rights of women, men and children arriving on the islands. That can only be achieved by ending the current containment policy and transferring asylum seekers to the mainland, so that they can be provided with adequate accommodation, services to meet their needs, and access to fair and efficient asylum procedures.
We thank you for your attention, and remain available for any further discussion with your excellency or a relevant government official on this important matter.
 
Yours sincerely,
 
ActionAid
Advocates Abroad
Aitima
Amnesty International
Care
Danish Refugee Council
International Federation for Human Rights (FIDH)
Greek Council for Refugees (The Greek Council for Refugees endorses the text, within the framework of its actions and scope)
Greek Forum of Refugees
Greek Helsinki Monitor
Hellenic League for Human Rights
Human Rights Watch
International Rescue Committee
Jesuit Refugee Council
Lesbos Legal Center
Norwegian Refugee Council
Oxfam
Praksis
Solidarity Now 
 
The following organizations have also endorsed the letter:
ARSIS- Association for the Social Support of Youth
Caritas Hellas
Help Refugees
KSPM-Ecumenical Refugee Program
Terre des Hommes